Суық тию басылды, бірақ жөтел қалды: қай кезде бұл қалыпты, ал қай кезде қалыпты емес?

Суық тию басылды, дене қызуы қалыпты, тұмау басылды, әлсіздік жоғалды, бірақ жөтелу әлі де ауруды еске түсіре ме? Суық тиюден, ЖРВИ немесе тұмаудан кейінгі жөтелдің басқа белгілерге қарағанда ұзақ сақталуы шынымен де мүмкін. Оның өзі инфекцияның жалғасып жатқанын білдірмейді. Жөтелдің сипаты мен динамикасы — оның біртіндеп сиреп, әлсіреп келе жатқаны немесе керісінше қайта пайда болып, күшейіп келе жатқаны әлдеқайда маңызды.

Не үшін суық тиюден кейін жөтел сақталуы мүмкін?

Тыныс алу жолдарының инфекциясы кезінде тыныс алу жолдарының шырышты қабаттары қабынып, тітіркенеді. Негізгі белгілер жоғалғаннан кейін де олардың қалпына келуіне уақыт қажет, сондықтан жөтел рефлексі біраз уақыт бойы сезімтал болып қалады. Сол себепті дене қызуының көтерілуінсіз жөтел ұзақ сөйлесуге, суық ауаға, дене жүктемесіне немесе басқа да тітіркендіргіштерге жауап ретінде пайда болуы мүмкін, дегенмен жалпы ағзаның жағдайы жақсара бастайды.

Қалыпты жағдайда ЖРВИ-ден кейінгі мұндай қалдық жөтел біртіндеп басылады. Қал-жағдай жақсара бастағаннан кейінгі алғашқы күндері ол әлі де айқын болуы мүмкін, бірақ кейін жөтелу эпизодтары қысқарып, сирей түседі. Мұнда дәл осы оң динамика маңызды.

Егер мұндай динамика байқалмаса, белгі азаймаса, өзгерсе немесе аурудың жаңа белгілері пайда болса, құрғақ жөтелдің себептері қалпына келу үдерісіне байланысты болмауы мүмкін. Мұндай жағдайда ұзаққа созылған құрғақ жөтел шынымен де жеке назар аударуды қажет етеді. Оның болуына емес, күтілетін жақсарудың болмауына байланысты.

Қалдық жөтел қанша уақытқа созылуы мүмкін?

Суық тиюден кейін жөтелдің қалыпты жағдайда қанша уақыт сақталатынын біржақты айтуға болмайды. Инфекциядан кейінгі жөтел әдетте 3-тен 8 аптаға дейін созылатын жеделдеу жөтелге жатады. Бірақ оның ұзақтығының өзі жағдайдың қалыпты екенін анықтамайды — ең алдымен белгінің уақыт өте қалай өзгеріп жатқанын бағалау қажет.

Егер науқас өзін барған сайын жақсырақ сезінсе, ЖРВИ-ден кейін жөтелдің ұзақ уақыт басылмауының өзі асқынудың пайда болғанын білдірмейді. Бірақ белгі 8 аптадан ұзақ сақталса, ол созылмалы жөтел болып есептеледі және мәселенің басқа себебі ізделеді. Мұны тек өткерген инфекциямен байланыстыруға болмайды.

ЖРВИ-ден кейінгі құрғақ немесе ылғалды жөтел: айырмашылығы неде?

Ауырғаннан кейін жөтелдің сипаты өзгеруі мүмкін. Суық тиюден кейінгі құрғақ жөтел әдетте тамақтың жыбырлауы немесе тітіркенуі ретінде сезіледі және қақырықтың айқын бөлінуімен қатар жүрмейді. Ол, мысалы, сөйлескенде немесе суық ауада эпизодтар түрінде пайда болуы мүмкін.

Тұмау және басқа да ЖРВИ-ден кейінгі ылғалды жөтел қақырықтың бөлінуімен қатар жүреді. Қалпына келу кезеңінде бұл тыныс алу жолдарының бөліндіден әлі толық тазаланбағанын білдіреді. Тіпті бұл кезде жалпы жағдай алаңдатпаса да, қақырықтың шығуын қалай жеңілдетуге болатыны туралы дәрігермен кеңесу ұсынылады.

Сауығу үдерісінің созылып кеткенін қалай түсінуге болады?

Қалыпты сауығу кезінде жөтелдің жиілігі ғана емес, оның қарқындылығы да біртіндеп өзгереді. Жөтелмей жүретін уақыт аралықтары ұзартып, ұстамалар қысқарады, ал әдеттегі дене жүктемесі жеңілірек көтеріледі.

Егер бұрын белгі бірнеше рет қатарынан пайда болса, уақыт өте келе тек анда-санда жөтелу ғана қалуы мүмкін. Егер суық тиюден кейін жөтел айқын жақсармай сақталса немесе оның сипаты жағымсыз бағытқа өзгерсе, оған мән берген жөн.

Суық тиюден кейінгі жөтел кезінде үй жағдайында не істеуге болады?

Егер жалпы жағдай жақсарып келе жатса, үй жағдайындағы күтімнің мақсаты — жөтелден кез келген жолмен арылу емес, қалпына келу үдерісіне кедергі келтірмеу және тыныс алу жолдарының тітіркенуін азайту.

1. Егер сөйлесу немесе дене жүктемесі жөтелді айқын қоздырса, жеңілдетілген режимді сақтаңыз.
2. Қақырық болған жағдайда табиғи қақырық шығаруды баспаңыз.
3. Күні бойы жеткілікті мөлшерде жылы сұйықтық ішіңіз.
4. Бөлмедегі ауаны тым құрғатып, қатты ысытып немесе тым салқындатып жібермеңіз.
5. ЖРВИ-ден кейінгі ұзақ жөтелге байланысты антибиотиктерді өз бетінше қабылдауды бастамаңыз.

Дәрігерге қашан қаралу керек?

Егер жөтел күтілетін мерзімнен ұзақ уақыт бойы жақсармай сақталса, күшейсе немесе күнделікті белсенділікке кедергі келтірсе, дәрігерге қаралу керек. Ентігу, кеудедегі ауырсыну, қақырық түсінің өзгеруі, дене қызуының қайта көтерілуі немесе сақталуы, айқын әлсіздік кезінде медициналық бағалау әсіресе маңызды.

Қатты ентігу, қақырықта қанның болуы немесе жағдайдың күрт нашарлауы кезінде жоспарлы тексеруге емес, шұғыл медициналық көмекке жүгіну қажет.

Есте сақтаңыз: өз бетінше емделмеңіз! Егер жөтел ЖРВИ-ден кейін бір ай бойы сақталса, дәрігер оның себебін анықтап, қатар жүретін белгілер мен ауруларды ескере отырып ем тағайындайды.