Бассейнде немесе шомылғаннан кейін неге жөтел пайда болуы мүмкін?

Сіз бассейнде, көлде, теңізде шомылғаннан кейін немесе жай ғана ыстық душ не ванна қабылдағаннан кейін жақсылап жөтеліп алғыңыз келгенін байқап көрдіңіз бе? Суға түскеннен кейін мұндай жөтел қайдан пайда болады? Балалардағы жөтелдің ерекшеліктері туралы барлық ақпаратты білуге тырысатын ата-аналар бұл мәселеге екі есе көп алаңдайды.

Көп жағдайда бұл суық тиюдің немесе инфекцияның басталуы емес, өздігінен басылатын тыныс алу жолдарының уақытша тітіркенуі. Дегенмен қателеспеу үшін шомылғаннан кейінгі жөтелдің себептерін толығырақ түсініп алған дұрыс.

Хлор, хлораминдер және хлорланған бассейннен кейінгі жөтел

Хлор мен хлораминдер — хлор қосылған бассейннен кейін жөтелдің пайда болуының ең жиі кездесетін себептерінің бірі.

Хлораминдер дегеніміз не?

Бассейндердегі суды залалсыздандыру үшін құрамында хлор бар қосылыстар қолданылады. Олар термен, тері бөлшектерімен және басқа да органикалық заттармен әрекеттескен кезде хлораминдер түзіледі. Көпшілік қате түрде хлордың өзіне тән иісі деп санайтын сипаттамалық иістің пайда болуына көбіне дәл осы хлораминдер себеп болады.

Олар тыныс алу жолдарын неге тітіркендіреді?

Хлораминдер мұрынның, тамақтың және тыныс алу жолдарының шырышты қабығын тітіркендіруі мүмкін. Кейбір адамдарда жүзгеннен кейін тамақ жыбырлауы, құрғақтық сезімі немесе жөтелгісі келу пайда болады. Кейде хлорланған бассейннен кейінгі жөтел осылай пайда болады.

Мұндай реакция барлығында бірдей дами бермейді. Тітіркенудің пайда болу ықтималдығы мына жағдайларда жоғары:

• суда ұзақ уақыт болғанда;
• желдетуі жеткіліксіз бассейндерде;
• аллергиялық аурулары немесе бронх демікпесі бар адамдарда.

Қалыпты жағдайда белгі тітіркендіргішпен байланыс тоқтағаннан кейін көп ұзамай басылады. Бірақ бассейндегі хлордан кейін айқын жөтел әр барған сайын пайда болса, тыныс алудың қиындауы немесе ысқырықты сырылдармен бірге жүрсе, тыныс алу жолдарының ауруларын жоққа шығару үшін дәрігерге қаралған жөн.

Суық судан және температураның өзгеруінен кейінгі жөтел

Мұнда бәрі одан да қарапайым. Кейбір адамдарда суық су тыныс алу жолдарының қысқа уақытқа тітіркенуін тудыруы мүмкін. Кенет салқындағаннан кейін жөтел рецепторлары сезімтал бола түседі, сондықтан қысқа уақытқа жөтелу немесе бассейннен кейін құрғақ жөтел пайда болуы мүмкін. Әдетте мұндай реакция дене жылынғаннан кейін өздігінен басылады және инфекциямен байланысты болмайды.

Бассейн, душ немесе ванна: айырмашылығы бар ма?

Жөтел әртүрлі су процедураларынан кейін пайда болуы мүмкін болғанымен, оның себептері әртүрлі болады.

1. Душтан кейінгі жөтел көбіне жуынатын бөлмеден шыққаннан кейін тым ыстық немесе, керісінше, суық ауаны жұтумен байланысты. Кейде шырышты қабықтың тітіркенуіне температураның күрт өзгеруі немесе ауаның тым құрғақ болуы қосымша әсер етеді.
2. Ваннадан кейінгі жөтел ұқсас механизм бойынша дамиды. Егер су өте ыстық болса, шырышты қабық сезімтал бола түседі, ал кейіннен салқындау қысқа уақытқа жөтелуге әкелуі мүмкін. Кейбір адамдарда хош иісті қоспалар немесе тұрмыстық химиялық заттар қосымша тітіркендіргіш болуы мүмкін.
3. Ашық су айдындарында жөтел көбіне ағзаның салқындауымен немесе тыныс алу жолдарының сол сияқты қысқа уақыттық тітіркенуімен байланысты болады.
4. Бассейнде бұл факторларға хлораминдердің әсері қосылады. Жөтел көбіне дәл хлорланған бассейннен кейін пайда болады.

Баладағы бассейннен кейінгі жөтел: неге назар аудару керек?

Балалардың тыныс алу жолдары сыртқы әсерлерге ересектерге қарағанда сезімтал болады. Жүзу кезінде бала абайсызда аз мөлшерде суды жұтып қоюы мүмкін, ал бассейннен шыққаннан кейін шырышты қабыққа температура мен ауа ылғалдылығының өзгеруіне бейімделу үшін біраз уақыт қажет болады. Сондықтан шомылғаннан кейін бірден пайда болатын баладағы қысқа уақыттық жөтел әрдайым аурудың белгісі бола бермейді.

Шомылғаннан кейін тамақ жыбырлап, жөтелгіңіз келсе не істеу керек?

Егер жалпы жағдайыңыз жақсы болса және жөтел шомылғаннан кейін бірден пайда болса, көбіне шырышты қабықтың тітіркенуін азайтуға көмектесетін қарапайым шаралар жеткілікті:

• жылыну және құрғақ киімге ауысу;
• жылы сусын ішу;
• біраз уақыт суық ауадан аулақ болу;
• алдағы бірнеше сағат ішінде өз жағдайыңызды бақылау;
• белгілер сақталса немесе күшейсе, дәрігерге қаралу.

Жөтел жүзуден кейін пайда болды деп қана өз бетінше дәрі қабылдауды бастауға болмайды.

Бассейннен кейінгі жөтел қашан дәрігерге қаралуды қажет етеді?

Дәрігерге қаралу ұсынылады, егер:

• жөтел бірнеше күн бойы сақталса немесе күшейсе;
• дене қызуы жоғарыласа;
• айқын ентігу немесе ысқырықты тыныс пайда болса;
• тұншығу ұстамалары пайда болса;
• қақырықта қан байқалса;
• кеуде тұсында ауырсыну пайда болса;
• жалпы жағдай нашарласа.

Мұндай белгілер бассейнге барумен тікелей байланысты емес ауруды көрсетуі мүмкін және маманның тексеруін қажет етеді.