Қақырық түсіретін дәрілер: жөтелге қарсы дәрілерден айырмашылығы және қай кезде қайсысы қажет

Жөтел — тыныс жолдары ауруларының ең жиі кездесетін белгілерінің бірі. Ол шырышты қабықтың қабынуына, қақырықтың түзілуіне және жөтел рецепторларының тітіркенуіне жауап ретінде пайда болады. Бұл ретте жағдайды жеңілдету тәсілі мәселенің ерекшелігіне байланысты. Сондықтан қақырық түсіретін дәрілер мен жөтелді басатын құралдардың айырмашылығын түсіну маңызды.

Әсіресе қақырықпен жүретін жөтелде бұл маңызды, өйткені емнің мақсаты — тек белгілерді жою емес, ағзаға тыныс жолдарын тазартуға көмектесу болып табылады.

Жөтел неге әртүрлі болады

Жөтелдің дамуы тыныс жолдарындағы қабынумен байланысты. Инфекция әсерінен шырыштың бөлінуі күшейеді, оның құрамы мен тұтқырлығы өзгереді. Нәтижесінде келесі процестер жүреді:

• шырыш қоюланып, қиын бөлінеді;
• кірпікшелі эпителийдің қызметі бұзылады;
• қақырық бронхтарда жиналады;
• жөтел рефлексі белсендіріледі.

Егер қақырық шығарылмаса, жөтел өнімсіз болады. Ал егер ол бөлінсе — жөтел ылғалды деп саналады және басқа тәсілді қажет етеді.

Қақырық түсіретін препараттар мен жөтелге қарсы дәрілердің айырмашылығы

Әртүрлі препараттар жөтелдің әртүрлі механизмдеріне әсер етеді.

Қақырық түсіретін препараттар мен муколитиктер:

• қақырықтың тұтқырлығын азайтады;
• оның тыныс жолдары бойымен қозғалуын жақсартады;
• бронхтарды тазартуға көмектеседі;
• жөтелді өнімді етеді.

Жөтелге қарсы препараттар:

• жөтел рефлексін басады;
• ұстамалардың жиілігін азайтады;
• құрғақ тітіркендіргіш жөтелде қолданылады.

Маңызды! Жөтелге қарсы дәрілер қақырықты жоймайды. Егер қақырық түзілсе, жөтелді басу оның іркілуіне әкелуі мүмкін.

Муколитиктер мен қақырық түсіретін дәрілер қашан қажет

Тыныс жолдарының қабыну ауруларында жиі тұтқыр қақырық түзіледі. Мұндай жағдайларда шырыштың қасиеттерін өзгертуге көмектесетін муколитиктер мен қақырық түсіретін дәрілер қолданылады.
Олар келесі жағдайларда пайдалы болуы мүмкін:

• бронхит және трахеит кезінде;
• қиын бөлінетін қақырықпен жөтелде;
• кеуде тұсында ауырлық сезімі болғанда;
• инфекциядан кейін ұзаққа созылған жөтелде.

Балаларға арналған қақырық түсіретін дәрілерді бөлек қарастыру қажет. Балалардың тыныс жолдары тар әрі сезімтал болғандықтан, құралдарды дұрыс таңдау және өздігінен емделмеу маңызды.

Құрғақ жөтелде не қабылдау керек

Құрғақ жөтел шырышты қабықтың тітіркенуі кезінде, айқын қақырық түзілмей пайда болады. Ол жиі, қажытатын болып, ұйқыны бұзуы мүмкін. Мұндай жағдайларда құрғақ жөтелге қарсы препараттар қарастырылады.
Олар:

• жөтелдің жиілігін азайтуға;
• шырышты қабықтың тітіркенуін төмендетуге;
• жалпы жағдайды жеңілдетуге көмектеседі.

Бірақ бұл жерде динамиканы нақты бағалау қажет. Егер бірнеше күннен кейін қақырық пайда болса, ем тактикасы оны шығаруды жақсартатын құралдарға ауысуы тиіс.

Жөтелге қарсы құралдарды таңдаудағы қателіктер

Дәрілерді дұрыс қолданбау жазылуды баяулатуы мүмкін.

Жиі кездесетін қателіктер:

• қарама-қарсы әсері бар құралдарды бірге қолдану;
• ылғалды жөтелде жөтелге қарсы дәрілерді қолдану;
• қақырықтың сипатын елемеу;
• балаларға емді өз бетінше таңдау.

Мұндай жағдайлар шырыштың жиналуына және қабынудың күшеюіне әкелуі мүмкін.

Қашан дәрігерге қаралу маңызды

Жөтел әрдайым қауіпсіз емес, әсіресе ол ұзаққа созылса немесе қосымша белгілермен қатар жүрсе. Маманға қаралу қажет, егер:

• жөтел 7–10 күннен артық сақталса;
• дене қызуы көтерілсе;
• ентігу пайда болса;
• қақырықтың түсі өзгерсе немесе қоюланса;
• жөтел күшейсе.

Дәрігер себебін анықтап, сәйкес қақырық түсіретін препараттарды, муколитикті немесе басқа құралдарды таңдап береді.