Аллергиялық жөтел: оны суық тиюден қалай ажыратуға болады және не көмектеседі

Аллергиялық жөтел тыныс алу жолдарының аллергенге реакциясы салдарынан пайда болады. Бұл жеке ауру емес, ағзаның жалпы реакциясының көрінісі. Ол суық тию кезіндегі жөтелге ұқсауы мүмкін, бірақ оның табиғаты инфекциялық емес.

Көп жағдайда тітіркендіргішпен тікелей байланысты байқауға болады. Мысалы, жүнге аллергия кезіндегі жөтел, шаңнан болатын жөтел немесе поллиноз кезіндегі жөтел — өсімдік тозаңына маусымдық аллергия кезінде. Ол тыныс алу жолдарының тітіркендіргіш фактордан арылуға тырысуынан пайда болады.

Неліктен аллергия кезінде жөтел пайда болуы мүмкін

Мынадай өзгерістер болады:

1. Бронхтардың шырышты қабаты ісінеді, ал тыныс алу жолдары аса сезімтал бола түседі. Бұл жағдайды гиперреактивтілік деп атайды.

2. Бронхтар әлсіз тітіркендіргіштерге де жауап бере бастайды — суық ауаға, шаңға немесе өткір иістерге. Сонымен қатар, шырыштың бөлінуі күшейеді.

3. Шырыш жиналып, жөтел рецепторларын тітіркендіреді.
   Осылайша тұйық шеңбер пайда болады. Тітіркену жөтелді туғызады, бірақ жөтел әрдайым тыныс алу жолдарын толық тазалай бермейді, сондықтан тітіркену басылмайды және бәрі қайтадан қайталанады.

Аллергиялық жөтел: белгілері

Аллергия кезінде жөтел көбіне құрғақ болады. Бірақ ұзаққа созылған жағдайда аз мөлшерде мөлдір қақырық пайда болуы мүмкін. Бұл оны инфекциялық жөтелден ажыратады, өйткені инфекция кезінде қақырық әдетте қоюланып, түсін өзгертеді.

Басқа тән ерекшеліктері — мазалайтын, кенет пайда болатын жөтел, тамақтың жыбырлауы. Жиі мұрын бітелуі, түшкіру және көзден жас ағу байқалады. Антигистаминдік дәрілерді қабылдағаннан кейін белгілер азаюы немесе толық тоқтауы мүмкін.

Аллергиялық жөтелді суық тиюден қалай ажыратуға болады

Аллергия кезіндегі жөтел көбіне сыртқы факторлармен байланысты болады. Ол кенеттен пайда болуы мүмкін — мысалы, шаңды бөлмеде тазалық жүргізу кезінде, тұрмыстық химияны қолданғанда, гүлдеу маусымында көшеде жүргенде немесе жануарлардың жанында болғанда. Бұл кезде жалпы жағдай көбіне қалыпты болып қалады — айқын әлсіздік, дененің сырқырауы немесе қатты әлсіреу сезімі болмайды.

Суық тиюмен байланысты жөтелде айқын айырмашылықтар болады. Көбіне жалпы белгілер пайда болады — өзін жайсыз сезіну, тамақтың жыбырлауы, мұрын-жұтқыншақтағы жайсыздық.

Бастапқыда мына белгілерге назар аударуға болады:

1. Егер жөтел белгілі бір тітіркендіргішпен байланыста пайда болып, ол болмаған кезде азайса — жөтелдің аллергиялық болуы ықтимал.
2. Егер белгілер жыл сайын бір мезгілде қайталанса — бұл аллергияға көбірек ұқсайды.
3. Егер дене қызуы көтеріліп, жалпы әлсіздік пайда болса — көбіне бұл суық тию немесе ЖРВИ.

Егер жөтел кезінде жағдай нашарламай, бірақ бірнеше аптаға созылса — маманға қаралған дұрыс, себебі себептері әртүрлі болуы мүмкін.

Қандай белгілер суық тиюге немесе бронхитке көбірек ұқсайды

Тән белгілер:

• дене қызуының көтерілуі;
• айқын әлсіздік пен тез шаршағыштық;
• қақырық түсінің өзгеруі;
• кеуде тұсындағы ауырлық немесе ауырсыну сезімі;
• сырылдар немесе кеуденің бітеліп тұрғандай сезімі.

Бронхит немесе тыныс алу жолдарының вирустық инфекциялары кезінде жөтел қорғаныш қызметін атқарады — шырышты шығаруға көмектеседі.

Дене қызуының көтерілуінсіз жөтел: аллергия ма, әлде суық тию ме

Дене қызуының көтерілуінсіз жүретін жөтел аллергия кезінде де, кейбір инфекциялар кезінде де кездесуі мүмкін. Айырмашылық белгілердің даму сипаты мен олардың пайда болу жағдайларынан байқалады.

Жөтелдің аллергенмен байланысты екенін қалай түсінуге болады

Іс жүзінде жөтелдің табиғатын бақылау арқылы ажыратуға болады. Аллергиялық реакция өздігінен пайда болмайды — нақты бір триггер болады, тіпті ол бірден анық байқалмаса да.

Мысалы, кейбір адамдар жөтелдің үйде, әсіресе жатын бөлмеде күшейетінін немесе үй жинау кезінде пайда болатынын байқауы мүмкін. Басқаларында ол жануарлармен байланыста болғанда немесе жылдың белгілі бір мезгілінде байқалады. Осындай қайталанатын жағдайлар — маңызды белгі.

Егер жөтел аллергиямен байланысты болса, не істеу керек

Бұл жағдайда тәсіл вирустық ауруларды емдеуден ерекшеленеді. Негізгі мақсат — аллергенмен байланысты азайту. Үнемі дымқыл тазалық жүргізу, бөлмені желдету және ауа тазартқыштарды қолдану тыныс алу жолдарына түсетін жүктемені азайтуға көмектеседі. Егер жануарларға реакция болса, олармен байланысты шектеу немесе күтіп-ұстау жағдайын өзгерту маңызды.

Шырышты қабықтың тітіркенуін азайту үшін көбірек сұйықтық ішу және ауа ылғалдылығын қолайлы деңгейде сақтау ұсынылады. Егер жөтел ылғалды болса, шырыштың жиналып қалмауы маңызды. Қабыну кезінде ол қоюланып, нашар шығып, жөтел рецепторларын қосымша тітіркендіруі мүмкін. Мұндай жағдайларда қақырықты сұйылтуға және оның шығуын жеңілдетуге арналған құралдар қолданылады.

Қашан жөтел дәрігердің кеңесін қажет етуі мүмкін

Аллергиялық жөтел ұзақ уақыт сақталуы мүмкін, бірақ ол күшеймеуі және айқын жайсыздық тудырмауы керек. Егер жағдай өзгерсе, дәрігерге қаралған дұрыс.

Ең алдымен, 2–3 аптадан ұзақ сақталатын жөтел дәрігердің кеңесін қажет етеді.

Дәрігерге қаралуға себеп болатын басқа жағдайлар:

• ұстама тәрізді жөтел;
• белгілердің түнде немесе физикалық жүктеме кезінде күшеюі;
• ентігу немесе ауа жетіспеу сезімінің пайда болуы;
• ысқырықты тыныс алу.

Баладағы аллергиялық жөтел жиі тезірек дамиды және белгілері салыстырмалы түрде жеңіл болса да, маман бақылауын қажет етеді. Ересектердегі аллергиялық жөтел әдетте ұзаққа созылады және оны жиі ЖРВИ-ден кейінгі жөтелмен шатастырады.

Жөтелге қарсы құралдарды таңдағанда нені есте сақтау маңызды

Жөтелдің әрқашан өз себебі болады, және дәл сол себеп жағдайды жеңілдету тәсілін анықтайды. Әмбебап шешім жоқ, ал инфекция кезінде көмектесетін нәрсе аллергия кезінде әрдайым тиімді бола бермейді.

Қақырық түзілуімен қатар жүретін тыныс алу жолдарының қабыну ауруларында қақырық түсіретін және қабынуға қарсы әсері бар құралдар қолданылады. Олардың мақсаты — шырыштың шығуын жеңілдету, оның тұтқырлығын азайту және шырышты қабықтың тітіркенуін төмендету.

Аллергиялық жөтел кезінде антигистаминдік дәрілер қолданылуы мүмкін. Бірақ белгілердің қашан пайда болатынын, қанша уақытқа созылатынын және қатар жүретін белгілерді бақылау қажет. Егер себеп анық болмаса немесе жөтел сақталса, ең дұрыс шешім — дәрігер кеңесіне жүгіну.